Jak rozliczyć PIT-28 – przykład krok po kroku

PIT-28 służy do rozliczenia przychodów opodatkowanych ryczałtem, między innymi z działalności gospodarczej i najmu prywatnego. W tym formularzu podatek oblicza się od przychodu, a nie od dochodu po odjęciu kosztów. Najwięcej pomyłek pojawia się przy wyborze stawki, rozdzielaniu przychodów oraz wpisywaniu wpłaconego już ryczałtu. Poniżej przedstawiono rozliczenie za 2025 rok, składane w 2026 roku, na przykładzie najmu prywatnego. Osobno wyjaśniono miejsca, które wymagają dodatkowej uwagi przy działalności gospodarczej.

1. Sprawdzenie, czy właściwym formularzem jest PIT-28

PIT-28 składa się przede wszystkim przy rozliczaniu działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem oraz najmu prywatnego, czyli prowadzonego poza działalnością gospodarczą. Formularz nie zastępuje zeznania dotyczącego wynagrodzenia z pracy. Jeśli oprócz najmu uzyskiwano pensję, zwykle trzeba złożyć PIT-28 za najem oraz PIT-37 za pracę.

Najem prywatny jest opodatkowany ryczałtem obowiązkowo. W przypadku działalności gospodarczej samo wypełnienie PIT-28 nie wystarcza, aby zmienić formę opodatkowania. Najpierw trzeba skutecznie wybrać ryczałt i spełniać warunki korzystania z tej formy.

PIT-28 za 2025 rok należało złożyć od 15 lutego do 30 kwietnia 2026 roku. Do 30 kwietnia należało również zapłacić podatek wynikający z zeznania. Jeśli rozliczenie jest składane po terminie, nie warto odkładać go dalej: należy ustalić zaległość, ewentualne odsetki oraz sprawdzić zasadność złożenia czynnego żalu.

Zeznanie PIT-28 udostępnione w usłudze Twój e-PIT nie zostaje automatycznie zaakceptowane po zakończeniu terminu rozliczeń. Trzeba je samodzielnie sprawdzić i wysłać.

2. Zebranie kwot przed otwarciem formularza

Najwygodniej zacząć od prostego zestawienia przychodów i wpłat podatku. Uzupełnianie zeznania bez takiego podsumowania często kończy się przepisywaniem kwot z historii rachunku i pomijaniem pojedynczych przelewów.

  • Dane identyfikacyjne: PESEL albo NIP, aktualny adres i właściwy urząd skarbowy.
  • Zestawienie przychodów za cały rok: przy działalności gospodarczej z podziałem na stosowane stawki ryczałtu.
  • Potwierdzenia wpłat ryczałtu: również wpłaty za grudzień lub ostatni kwartał, dokonanej w styczniu następnego roku.
  • Dokumenty dotyczące odliczeń: jeśli przysługują, wraz z dowodami zapłaty i wymaganymi załącznikami.
  • Przy najmie: umowa, historia otrzymanego czynszu oraz rozliczenie opłat dodatkowych i kaucji.

Przy najmie prywatnym przychód powstaje zasadniczo wtedy, gdy pieniądze zostaną otrzymane lub postawione do dyspozycji. Czynsz za grudzień zapłacony dopiero w styczniu będzie więc co do zasady przychodem następnego roku. W działalności gospodarczej nie można automatycznie stosować tej samej zasady — znaczenie mają reguły powstawania przychodu właściwe dla firmy.

Nie każda kwota wpływająca od najemcy jest przychodem właściciela. Opłaty za media lub administrację mogą pozostawać poza przychodem, jeżeli zgodnie z umową do ich ponoszenia zobowiązany jest najemca. Decydują zapisy umowy i charakter płatności, a nie sam tytuł przelewu. Zwrotna kaucja również zasadniczo nie jest przychodem w chwili otrzymania.

3. Obliczenie PIT-28 na przykładzie najmu prywatnego

Przychód 150 000 zł i dwie stawki podatku

Przyjmijmy, że jeden podatnik otrzymał w 2025 roku 150 000 zł przychodu z najmu prywatnego. Kwota obejmuje wyłącznie czynsz należny właścicielowi, bez zwrotnej kaucji i opłat ponoszonych przez najemcę zgodnie z umową. Podatnik nie korzysta z odliczeń ani ze szczególnych zasad dotyczących opodatkowania najmu przez jednego z małżonków.

W takim przypadku obowiązują dwie stawki: 8,5% do 100 000 zł przychodu oraz 12,5% od nadwyżki ponad 100 000 zł. Limit dotyczy łącznego przychodu podatnika z najmu prywatnego, a nie każdego mieszkania oddzielnie. Przy kilku lokalach ich przychody trzeba zsumować.

Obliczenie wygląda następująco: 100 000 zł × 8,5% = 8 500 zł. Pozostałe 50 000 zł × 12,5% = 6 250 zł. Roczny ryczałt wynosi zatem 14 750 zł. Wyższa stawka obejmuje tylko nadwyżkę, nie całe 150 000 zł.

Załóżmy dodatkowo, że na poczet ryczałtu za ten rok wpłacono łącznie 14 000 zł. Przy braku innych rozliczeń kwota do dopłaty wyniesie 750 zł. To różnica między podatkiem rocznym a faktycznymi wpłatami. Jeżeli część wpłat była spóźniona lub zaniżona, niezależnie mogą wystąpić odsetki.

Przy najmie rozliczanym przez małżonków trzeba najpierw ustalić, kto wykazuje przychód i czy złożono oświadczenie o opodatkowaniu całości przez jednego z nich. W określonych przepisami sytuacjach próg dla stawki 8,5% wynosi 200 000 zł. Nie należy więc przenosić powyższego przykładu bez sprawdzenia zasad dotyczących konkretnego małżeństwa.

4. Wypełnienie deklaracji w usłudze Twój e-PIT

Rozliczenie można przygotować w usłudze Twój e-PIT w e-Urzędzie Skarbowym albo za pomocą aktualnego formularza elektronicznego. Nazwy ekranów i numery pól mogą się zmieniać, dlatego bezpieczniej kierować się opisem pozycji niż numeracją ze starszego poradnika.

  1. Wybrać rok 2025 i formularz PIT-28. Przy pierwszym zeznaniu za dany rok wskazać złożenie zeznania, nie korektę.
  2. Sprawdzić dane podatnika oraz urząd skarbowy. Szczególnej uwagi wymaga zmiana miejsca zamieszkania.
  3. Przejść do przychodów z najmu prywatnego. W przykładzie wykazać 100 000 zł przy stawce 8,5% oraz 50 000 zł przy stawce 12,5%, zgodnie z układem formularza.
  4. Uzupełnić odliczenia i załączniki, jeśli przysługują. W przedstawionym przykładzie nie są stosowane.
  5. Sprawdzić ryczałt należny za poszczególne okresy i faktyczne wpłaty. Łączna kwota wpłat w przykładzie wynosi 14 000 zł.
  6. Porównać wynik z własnym obliczeniem. Podatek roczny powinien wynieść 14 750 zł, a dopłata 750 zł.

Ryczałt należny nie oznacza tego samego co ryczałt wpłacony. Pierwsza kwota wynika z obliczeń za miesiąc lub kwartał, druga z rzeczywiście wykonanych przelewów. Nie należy wpisywać należnego podatku jako zapłaconego tylko po to, aby formularz nie wykazywał dopłaty.

Co zmienia działalność gospodarcza

Przedsiębiorca wykazuje przychody w części dotyczącej działalności i rozdziela je według właściwych stawek. Nie można przypisać całej sprzedaży do jednej stawki wyłącznie dlatego, że dominuje ona w firmie. Stawka zależy od faktycznie wykonywanych czynności, a nie tylko od kodu PKD.

Na ryczałcie nie odlicza się zwykłych kosztów firmowych, takich jak zakup komputera, paliwo czy czynsz za biuro. Podobnie właściciel prywatnie wynajmowanego mieszkania nie pomniejszy przychodu o remont lub odsetki od kredytu.

Przedsiębiorca może natomiast, przy spełnieniu warunków, odliczyć zapłacone składki społeczne oraz 50% zapłaconych składek zdrowotnych związanych z działalnością na ryczałcie. Odliczenia nie mogą być rozliczone drugi raz w innym zeznaniu. Przy kilku stawkach trzeba również zachować właściwy sposób ich przyporządkowania.

Formularz może wymagać załączników, na przykład PIT-28/B przy działalności prowadzonej w formie spółki lub PIT/O przy określonych odliczeniach. Rozliczenie rocznej składki zdrowotnej przedsiębiorcy odbywa się odrębnie w dokumentach ZUS — samo wysłanie PIT-28 go nie zastępuje.

5. Kontrola przed wysłaniem i zapłata dopłaty

Przed zatwierdzeniem deklaracji warto porównać trzy wartości: łączny przychód, roczny podatek i sumę wpłat. W przykładzie są to odpowiednio 150 000 zł, 14 750 zł oraz 14 000 zł. Formularz powinien uwzględniać ustawowe zasady zaokrągleń; nie należy samodzielnie zaokrąglać każdego przelewu z czynszem do pełnych złotych.

Jeżeli wykazywana jest nadpłata, trzeba sprawdzić zgłoszony rachunek do zwrotu. Przy dopłacie podatek wpłaca się na własny mikrorachunek podatkowy, którego numer najlepiej potwierdzić w oficjalnym generatorze na podatki.gov.pl. W przelewie należy wskazać właściwy formularz i okres rozliczenia.

Wysłanie zeznania nie jest zapłatą podatku. Potwierdzenie przelewu nie jest natomiast dowodem złożenia deklaracji — potrzebne są oba potwierdzenia.

6. Pobranie UPO i poprawienie ewentualnego błędu

Po wysłaniu elektronicznego PIT-28 trzeba sprawdzić status przetwarzania. Status 200 oznacza prawidłowe przyjęcie dokumentu i pozwala pobrać Urzędowe Poświadczenie Odbioru, czyli UPO. Warto zachować je razem z kopią zeznania, zestawieniem przychodów i potwierdzeniami wpłat.

Jeśli po wysyłce ujawniono pominięty czynsz, błędną stawkę lub niewłaściwą kwotę wpłat, składa się korektę PIT-28 za ten sam rok. Korekta powinna zawierać pełne, poprawne rozliczenie, a nie wyłącznie różnicę. Gdy zwiększa podatek do zapłaty, trzeba również uregulować zaległość i sprawdzić należne odsetki.