Spory między wspólnikami, również w realiach firm działających w województwie zachodniopomorskim, pokazują, że problem bardzo rzadko zaczyna się od jednego oczywistego działania. Znacznie częściej chodzi o serię drobniejszych decyzji: blokowanie uchwał, utrudnianie dostępu do informacji, przenoszenie klientów do innego podmiotu, wykorzystywanie spraw spółki we własnym interesie albo forsowanie rozwiązań, które uderzają w jej bieżące funkcjonowanie. Z prawnego punktu widzenia najważniejsze jest jednak nie samo przekonanie, że wspólnik szkodzi spółce, lecz ustalenie, w jakiej roli działa i jakie skutki to wywołuje. Inne środki stosuje się wobec wspólnika wykonującego prawa udziałowe, inne wobec członka zarządu, a jeszcze inne wtedy, gdy problem dotyczy uchwał.
Pierwszy krok to ustalić, na czym dokładnie polega problem
Nie każdy konflikt między wspólnikami oznacza jeszcze działanie na szkodę spółki. Najpierw trzeba ustalić, czy chodzi o zachowanie sprzeczne z ustawą, umową spółki, dobrymi obyczajami, interesem spółki albo o działanie powodujące konkretną szkodę. Jeżeli spółka albo pozostali wspólnicy chcą wyciągać konsekwencje, muszą pamiętać także o dowodach. Samo przekonanie, że druga strona działa nielojalnie, nie wystarcza. Trzeba wykazać konkretne zachowania, ich skutki i związek z interesem spółki.
Co można zrobić
Gdy problem dotyczy uchwał albo sposobu wykonywania praw wspólnika
Jeżeli szkoda wynika z uchwały wspólników, jednym z podstawowych narzędzi może być jej zaskarżenie. W zależności od sytuacji można rozważyć powództwo o uchylenie uchwały albo powództwo o stwierdzenie jej nieważności. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy problem nie sprowadza się do osobistego konfliktu, lecz dotyczy rozstrzygnięcia, które godzi w interes spółki albo ma na celu pokrzywdzenie wspólnika. W takich sprawach bardzo ważne jest szybkie ustalenie terminu, treści uchwały i osób uprawnionych do jej zaskarżenia.
Gdy wspólnik powinien zostać odsunięty od spółki
W niektórych przypadkach sam spór jest już na tyle głęboki, że dalsze funkcjonowanie wspólnika w spółce staje się realnym zagrożeniem dla jej działalności. W spółce z o.o. możliwe jest wtedy wystąpienie do sądu z żądaniem wyłączenia wspólnika, o ile spełnione są ustawowe przesłanki. Jest to rozwiązanie dalej idące, stosowane wtedy, gdy konflikt ma charakter trwały, a bieżące funkcjonowanie spółki wymaga zdecydowanej reakcji. W pewnych sytuacjach można też rozważyć zabezpieczenie roszczenia przez czasowe zawieszenie wspólnika w wykonywaniu praw udziałowych.
Trzeba odróżnić wspólnika od członka zarządu
W wielu spółkach ta sama osoba występuje jednocześnie w dwóch rolach: jako wspólnik i jako członek zarządu. To bardzo ważne rozróżnienie, ponieważ inne zasady dotyczą odpowiedzialności wspólnika, a inne odpowiedzialności członka organu spółki. Jeżeli problem wynika z działań zarządczych, może wchodzić w grę odwołanie z funkcji, a także odpowiedzialność odszkodowawcza wobec spółki. Z kolei sam konflikt właścicielski nie zawsze uzasadnia odpowiedzialność za szkodę. Właśnie dlatego przed podjęciem działań trzeba dobrze ustalić, z jakim rodzajem naruszenia mamy do czynienia.
Bez dowodów nawet słuszny zarzut będzie trudny do obrony
W sprawach tego rodzaju kluczowe znaczenie ma zabezpieczenie materiału dowodowego. Chodzi przede wszystkim o korespondencję, uchwały, dokumenty księgowe, umowy, protokoły, dane z rejestru i dowody konkretnych strat albo zagrożeń dla spółki. Im dłużej spółka zwleka z uporządkowaniem tych kwestii, tym trudniej później wykazać przed sądem, że określone działania rzeczywiście godziły w jej interes. W tym kontekście część przedsiębiorców zaczyna szukać wsparcia prawnego, przykładowo u adwokatów z Koszalina lub okolic, bo sprawa wymaga chłodnej oceny ryzyka, dokumentów i właściwego doboru środków prawnych.
Podsumowanie
Gdy wspólnik działa na szkodę spółki, nie ma jednego uniwersalnego rozwiązania. Najpierw trzeba ustalić, czy problem dotyczy uchwał, wykonywania praw udziałowych, naruszenia obowiązków członka zarządu czy szkody wyrządzonej bezpośrednio spółce. Dopiero wtedy można ocenić, czy właściwym krokiem będzie zaskarżenie uchwały, odwołanie z zarządu, dochodzenie naprawienia szkody czy powództwo o wyłączenie wspólnika. Osoby, które wpisują w wyszukiwarkę „adwokaci Koszalin”, najczęściej szukają pomocy w ułożeniu tych kwestii, aby konflikt w miarę możliwości nie sparaliżował działalność spółki. W takim zakresie wsparciem może być przykładowo KS Lex. W realiach spraw prowadzonych w województwie zachodniopomorskim największe znaczenie ma zwykle szybkie zabezpieczenie dowodów i właściwe dobranie środka prawnego do rzeczywistego charakteru sporu.