Właściciel garażu w bloku płaci rocznie od 4 do nawet 40 złotych podatku od nieruchomości, podczas gdy garaż wolnostojący może kosztować kilkaset złotych. Różnica wynika z klasyfikacji budynku i sposobu opodatkowania, które zależą od konstrukcji, przeznaczenia i sposobu wykorzystania garażu. Przepisy podatkowe dzielą garaże na różne kategorie, a każda z nich ma odmienne stawki i zasady rozliczania. Niektóre garaże w ogóle nie podlegają opodatkowaniu, inne generują spory wydatek w domowym budżecie.
Kiedy garaż podlega podatkowi od nieruchomości
Podstawowa zasada brzmi: garaż jest opodatkowany, gdy stanowi budynek, budowlę lub ich część. Definicja budynku w rozumieniu prawa podatkowego obejmuje obiekt trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiadający fundamenty oraz dach.
Garaż murowany, blaszany na fundamencie czy nawet drewniany – wszystkie te konstrukcje zazwyczaj spełniają kryteria budynku. Liczy się trwałe połączenie z gruntem. Jeśli garaż można rozebrać i przenieść bez naruszenia jego konstrukcji, urząd może zakwestionować jego status jako budynku, choć w praktyce takie sytuacje zdarzają się rzadko.
Miejsce postojowe w garażu podziemnym w bloku mieszkalnym również podlega opodatkowaniu, ale na innych zasadach niż garaż wolnostojący. Tutaj przedmiotem podatku jest powierzchnia użytkowa, a nie grunt czy wartość budynku.
Garaż bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia też podlega opodatkowaniu. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą faktycznego użytkowania obiektu, niezależnie od jego legalności.
Stawki podatku – ile faktycznie się płaci
Stawki podatku od garażu ustalają rady gmin w uchwałach podatkowych. Przepisy państwowe określają tylko maksymalne pułapy, które w 2024 roku wynoszą:
- 0,99 zł za 1 m² powierzchni użytkowej – dla garaży stanowiących budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej
- 11,72 zł za 1 m² powierzchni użytkowej – dla garaży związanych z działalnością gospodarczą w zakresie handlu lub usług gastronomicznych
- 0,59 zł za 1 m² – dla garaży mieszkalnych (najczęstsza kategoria dla właścicieli prywatnych)
Większość gmin stosuje stawki zbliżone do maksymalnych, ale zdarzają się gminy z ulgowymi stawkami. Różnice potrafią być znaczące – w jednej gminie garaż o powierzchni 18 m² kosztuje 8 złotych rocznie, w sąsiedniej 25 złotych. Warto sprawdzić lokalną uchwałę podatkową dostępną na stronie urzędu gminy lub w Biuletynie Informacji Publicznej.
Garaż przy domu jednorodzinnym
Garaż wbudowany w budynek mieszkalny lub stanowiący jego część konstrukcyjną opodatkowany jest według stawki dla budynków mieszkalnych. To oznacza najniższą możliwą stawkę, obecnie maksymalnie 0,59 zł za metr kwadratowy.
Garaż wolnostojący na tej samej działce co dom mieszkalny również korzysta ze stawki mieszkaniowej, pod warunkiem że służy wyłącznie celom prywatnym właściciela. Jeśli w garażu prowadzi się działalność gospodarczą – choćby drobną naprawę samochodów dla znajomych za wynagrodzeniem – urząd może zastosować wyższą stawkę.
Miejsce postojowe w garażu wielostanowiskowym
Właściciele miejsc postojowych w garażach podziemnych lub wielopoziomowych płacą podatek od powierzchni swojego miejsca. Powierzchnię tę określa się na podstawie aktu notarialnego lub umowy sprzedaży. Zwykle waha się ona od 12 do 20 m², co przy stawce maksymalnej daje od 7 do 12 złotych rocznie.
Część gmin stosuje uproszczenie i opodatkowuje każde miejsce postojowe ryczałtowo, niezależnie od faktycznej powierzchni. Takie rozwiązanie ułatwia rozliczenia, choć nie zawsze jest korzystne dla właścicieli większych miejsc.
Zwolnienia z podatku od garażu
Nie każdy garaż generuje obowiązek płatności podatku. Zwolnienia mogą wynikać z przepisów państwowych lub lokalnych uchwał gmin, a różnice między gminami bywają spore.
Najczęstsze zwolnienie dotyczy garaży o powierzchni poniżej określonego limitu. Niektóre gminy zwalniają garaże do 20 m², inne do 25 m². Zwolnienie zazwyczaj obejmuje jeden garaż na gospodarstwo domowe – jeśli ktoś posiada dwa garaże, drugi będzie opodatkowany normalnie.
Garaże w budynkach objętych ochroną konserwatorską często korzystają ze zwolnień, podobnie jak obiekty należące do organizacji pożytku publicznego czy niektórych instytucji kultury. Zwolnienia przysługują też czasowo dla nowych budynków – przez dwa lata od oddania do użytkowania, pod warunkiem że gmina wprowadziła takie rozwiązanie.
Zwolnienie nie działa automatycznie. Trzeba złożyć informację podatkową w urzędzie gminy, dołączając dokumenty potwierdzające prawo do ulgi. Bez tego urząd będzie naliczał podatek według standardowych stawek.
Jak płacić podatek od garażu
Podatek od nieruchomości, w tym od garażu, płaci się w czterech ratach kwartalnych: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada. Jeśli roczna kwota nie przekracza 100 złotych, można zapłacić jednorazowo do 15 marca.
Każdy właściciel garażu powinien złożyć w urzędzie gminy informację podatkową na druku IN-1 w terminie 14 dni od powstania obowiązku podatkowego – czyli od dnia nabycia garażu, wybudowania lub zmiany sposobu wykorzystania. Na podstawie tej informacji urząd wyśle decyzję określającą wysokość podatku.
W praktyce wiele osób kupujących miejsce postojowe w garażu podziemnym nie składa informacji podatkowej, bo nie wie o takim obowiązku. Urząd skarbowy zwykle nie ściga aktywnie takich zaniedbań, jeśli kwoty są symboliczne, ale formalnie można otrzymać zaległości za kilka lat wstecz wraz z odsetkami.
Garaż a podatek od środków transportowych
Posiadanie garażu nie zwalnia z podatku od środków transportowych, jeśli w środku stoi samochód ciężarowy powyżej 3,5 tony lub ciągnik siodłowy. To dwa odrębne podatki, które działają niezależnie.
Mylenie tych podatków zdarza się często, zwłaszcza gdy ktoś prowadzi małą działalność transportową i trzyma pojazd w prywatnym garażu. Wtedy płaci zarówno podatek od garażu (jako nieruchomości), jak i podatek od pojazdu (jako środka transportowego).
Szczególne sytuacje i wątpliwości
Garaż blaszany bez fundamentów teoretycznie nie jest budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego, ale urzędy często traktują go jako budowlę i opodatkowują. Spory w tej kwestii toczą się przed sądami administracyjnymi, a orzecznictwo nie jest jednolite. Część wyroków uznaje, że brak trwałego związania z gruntem wyklucza opodatkowanie, inne przyjmują szerszą interpretację.
Garaż wynajmowany osobom trzecim może zmienić kategorię podatkową. Jeśli właściciel wynajmuje garaż w ramach działalności gospodarczej, urząd zastosuje wyższą stawkę – nawet jeśli garaż znajduje się przy budynku mieszkalnym. Sporadyczny wynajem sąsiadowi zazwyczaj nie powoduje zmiany, ale regularne wynajmowanie kilku garaży już tak.
Współwłasność garażu dzieli obowiązek podatkowy proporcjonalnie do udziałów. Jeśli dwoje współwłaścicieli posiada garaż po połowie, każde z nich płaci połowę podatku. Urząd może jednak wystawić solidarną decyzję na wszystkich współwłaścicieli, co oznacza możliwość ściągnięcia całej kwoty od jednej osoby.
Co się zmienia w przepisach
Stawki maksymalne podatku od nieruchomości rosną co roku zgodnie ze wskaźnikiem inflacji. W ostatnich latach oznaczało to wzrosty o kilkanaście procent rocznie, choć dla małych garaży przekłada się to na kilka złotych różnicy.
Coraz więcej gmin wprowadza zwolnienia dla garaży w budynkach wielorodzinnych, uznając że symboliczne kwoty nie są warte administracyjnego wysiłku. Niektóre samorządy rezygnują też z opodatkowania pierwszego miejsca postojowego, zachowując podatek tylko dla właścicieli drugiego i kolejnych miejsc.
Trwają dyskusje o kompleksowej reformie podatków lokalnych, która mogłaby zmienić sposób opodatkowania nieruchomości. Rozważane koncepcje obejmują przejście z podatku od powierzchni na podatek od wartości, co dramatycznie zmieniłoby obciążenia właścicieli garaży w atrakcyjnych lokalizacjach.