Zadłużenie komornicze to formalna egzekucja należności prowadzona przez komornika sądowego na podstawie tytułu wykonawczego. Sprawa może dotyczyć zaległych kredytów, alimentów, nieopłaconych rachunków czy kar administracyjnych. Sprawdzenie, czy toczy się przeciwko nam postępowanie egzekucyjne, zabiera dosłownie kilka minut – wystarczy dostęp do internetu lub telefon. Problem w tym, że wiele osób dowiaduje się o zajęciu konta dopiero w momencie, gdy pieniądze znikają z rachunku. Wcześniejsze zorientowanie się w sytuacji daje czas na reakcję i ewentualne negocjacje. Poniżej konkretne metody weryfikacji zadłużenia komorniczego oraz informacje, które warto znać.
Elektroniczny dostęp do informacji komorniczych
Krajowa Rada Komornicza prowadzi ogólnopolski portal informacyjny komornik.pl, który umożliwia sprawdzenie, czy prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. System działa bezpłatnie i nie wymaga logowania – wystarczy podać PESEL lub NIP oraz datę urodzenia (w przypadku osób fizycznych) albo numer KRS (dla firm).
Po wpisaniu danych system wyświetla listę postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez komorników w całej Polsce. Informacje obejmują numer sprawy, komornika prowadzącego postępowanie oraz jego dane kontaktowe. Nie pokazuje natomiast szczegółów dotyczących wysokości zadłużenia – to wymaga już bezpośredniego kontaktu z komornikiem.
Warto pamiętać, że dane w systemie aktualizują się z niewielkim opóźnieniem. Jeśli postępowanie zostało wszczęte kilka dni wcześniej, może jeszcze nie być widoczne w bazie. Z drugiej strony – zamknięte sprawy pozostają w systemie przez pewien czas, więc ich obecność nie zawsze oznacza aktywną egzekucję.
System komornik.pl działa od 2019 roku i zawiera informacje o wszystkich postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych od tej daty. Starsze sprawy mogą nie być widoczne w bazie elektronicznej.
Tradycyjne metody weryfikacji
Przed erą cyfryzacji jedynym sposobem było osobiste stawienie się w kancelarii komorniczej lub kontakt telefoniczny. Te metody nadal działają i czasem są konieczne, zwłaszcza gdy potrzebne są szczegółowe informacje o wysokości długu czy zastosowanych środkach egzekucyjnych.
Kontakt telefoniczny z komornikiem wymaga podania danych osobowych i numeru sprawy (jeśli jest znany). Komornik może odmówić udzielenia informacji przez telefon, jeśli nie będzie pewien tożsamości dzwoniącego. W praktyce większość kancelarii wymaga stawienia się osobiście z dowodem osobistym lub przesłania pisemnego zapytania.
Pisemny wniosek o informację kieruje się do konkretnej kancelarii komorniczej (jeśli znamy prowadzącego sprawę) lub do Krajowej Rady Komorniczej. Wniosek powinien zawierać:
- Imię, nazwisko i PESEL
- Aktualny adres zamieszkania
- Prośbę o informację o prowadzonych postępowaniach
- Podpis (w przypadku tradycyjnej korespondencji)
Odpowiedź zwykle przychodzi w ciągu 7-14 dni roboczych. Komornik nie pobiera opłat za udzielenie takiej informacji dłużnikowi.
Co pokazuje sprawdzenie zadłużenia
Podstawowe wyszukiwanie w systemie komornik.pl ujawnia fakt prowadzenia postępowania, ale nie wszystkie szczegóły. Widoczne są: numer sprawy, data wszczęcia postępowania, imię i nazwisko komornika wraz z adresem kancelarii oraz numerem telefonu.
Szczegółowe informacje o wysokości zadłużenia, naliczonych odsetkach i kosztach postępowania wymaga kontaktu z komornikiem. Wierzyciel ma prawo do informacji o stanie sprawy, ale dłużnik również – może złożyć wniosek o wydanie zaświadczenia o stanie zadłużenia. Dokument ten zawiera:
- Kwotę główną długu
- Wysokość odsetek (ustawowych i umownych)
- Koszty postępowania egzekucyjnego
- Informację o dotychczasowych wpłatach
- Aktualną kwotę do spłaty
Zaświadczenie jest niezbędne, gdy dłużnik chce spłacić zadłużenie lub negocjować ugodę. Koszt jego wydania to zazwyczaj kilkadziesiąt złotych, choć pierwsza informacja dla dłużnika bywa bezpłatna.
Różnica między tytułem wykonawczym a postępowaniem egzekucyjnym
Tytuł wykonawczy to dokument uprawniający do egzekucji – może to być wyrok sądowy, nakaz zapłaty, akt notarialny z klauzulą wykonalności czy decyzja administracyjna. Sam tytuł nie oznacza jeszcze działań komornika. Dopiero złożenie wniosku o egzekucję przez wierzyciela uruchamia postępowanie.
Sprawdzenie w systemie komornik.pl pokazuje tylko aktywne postępowania egzekucyjne. Jeśli wierzyciel ma tytuł wykonawczy, ale jeszcze nie złożył wniosku do komornika, informacja nie pojawi się w bazie. Dlatego warto również sprawdzać ewentualne wyroki sądowe przez portal informacyjny sądów powszechnych.
Sprawdzanie zadłużenia firm
Przedsiębiorcy sprawdzają zadłużenie komornicze na tych samych zasadach, ale zamiast numeru PESEL używają numeru NIP lub KRS. System komornik.pl obsługuje również wyszukiwanie dla podmiotów gospodarczych.
Firmy często nie wiedzą o postępowaniu egzekucyjnym, bo korespondencja trafia na nieaktualny adres siedziby. Komornik wysyła zawiadomienia na adres z KRS, więc aktualizacja danych w rejestrze to podstawowa sprawa. Brak reakcji na pisma komornika nie wstrzymuje egzekucji – zajęcie rachunków bankowych następuje automatycznie.
Warto regularnie sprawdzać bazę komorniczą, zwłaszcza gdy firma ma wielu kontrahentów i istnieje ryzyko sporów. Wczesne wykrycie problemu pozwala na szybszą reakcję i uniknięcie zablokowania środków na kontach firmowych, co może sparaliżować działalność.
Kiedy komornik nie znajdzie dłużnika
Zmiana adresu zamieszkania bez aktualizacji w urzędzie miasta lub gminy powoduje, że korespondencja z komornika trafia pod stary adres. Pisma uznaje się za doręczone po upływie 14 dni od pierwszej próby doręczenia, nawet jeśli dłużnik faktycznie ich nie otrzymał.
Taka sytuacja nie chroni przed egzekucją. Komornik podejmuje działania według procedury: wysyła zawiadomienia, a gdy nie ma kontaktu z dłużnikiem, przystępuje do zajęcia majątku. Pierwszym krokiem jest zazwyczaj zajęcie rachunków bankowych, bo to najszybsza metoda odzyskania należności.
Osoby, które zmieniły adres, powinny jak najszybciej zaktualizować dane w systemie PESEL oraz poinformować komornika o nowym miejscu zamieszkania. To może zapobiec eskalacji działań egzekucyjnych i dodatkowym kosztom związanym z poszukiwaniem dłużnika.
Co zrobić po wykryciu zadłużenia
Pierwsza reakcja to kontakt z komornikiem i ustalenie dokładnej kwoty zadłużenia. Ignorowanie problemu tylko go pogarsza – narastają odsetki, koszty postępowania rosną, a komornik sięga po kolejne środki egzekucyjne.
Jeśli zadłużenie jest zasadne i dłużnik nie kwestionuje roszczenia, warto negocjować plan spłaty. Komornik może wyrazić zgodę na rozłożenie długu na raty, choć wymaga to akceptacji wierzyciela. Składa się wniosek o ustalenie planu spłaty, dołączając dokumenty potwierdzające sytuację finansową (zaświadczenie o zarobkach, zeznanie podatkowe).
Gdy dłużnik uważa, że egzekucja jest bezpodstawna, przysługuje mu prawo do złożenia zarzutów od czynności komornika lub powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. To wymaga już pomocy prawnika, bo procedury są skomplikowane i obwarowane terminami.
Spłata zadłużenia bezpośrednio u komornika jest najszybszym sposobem zamknięcia sprawy. Wpłaty można dokonać przelewem na rachunek depozytowy kancelarii komorniczej – dane do przelewu podaje komornik.
Jak często sprawdzać bazę komorniczą
Dla osób bez historii zadłużeń wystarczy sprawdzenie raz na kilka miesięcy, szczególnie gdy pojawią się jakiekolwiek spory z wierzycielami. Osoby, które miały w przeszłości problemy finansowe, powinny kontrolować bazę częściej – co miesiąc lub dwa.
Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą mogą włączyć sprawdzanie bazy do rutynowych czynności administracyjnych. Szczególnie istotne jest to dla firm, które miały opóźnienia w płatnościach wobec kontrahentów, ZUS-u czy urzędu skarbowego.
Warto też pamiętać, że postępowanie egzekucyjne może zostać wszczęte nawet kilka lat po powstaniu zadłużenia. Przedawnienie roszczeń nie zawsze chroni przed egzekucją, jeśli wierzyciel uzyskał tytuł wykonawczy przed upływem terminu przedawnienia. Dlatego regularne sprawdzanie bazy to dobra praktyka, nawet gdy wydaje się, że wszystkie zobowiązania są uregulowane.
Dodatkowe źródła informacji o zadłużeniach
Poza bazą komorniczą warto sprawdzić również Krajowy Rejestr Długów oraz Biuro Informacji Gospodarczej. Te bazy zawierają informacje o zadłużeniach, które nie muszą być jeszcze przedmiotem postępowania komorniczego, ale mogą się do tego przyczynić.
Bank danych o niesolidnych dłużnikach prowadzony przez BIG InfoMonitor gromadzi informacje przekazywane przez wierzycieli. Wpis do takiej bazy utrudnia uzyskanie kredytu, pożyczki czy nawet podpisanie umowy na telefon. Sprawdzenie, czy figuruje się w BIG, kosztuje około 20-30 złotych i można to zrobić online.
Dodatkowo warto raz w roku zamawiać raport z Biura Informacji Kredytowej. BIK gromadzi dane o kredytach i pożyczkach – ewentualne zaległości widoczne w raporcie mogą być sygnałem, że wierzyciel przygotowuje się do wszczęcia egzekucji komorniczej.
Kompleksowe sprawdzenie sytuacji finansowej to połączenie wszystkich tych źródeł. Komornik to ostatni etap ściągania długów – wcześniejsze wykrycie problemu daje znacznie większe pole manewru i możliwość polubownego załatwienia sprawy.